ТЫВАГА ЧАҢЧЫЛ БОЛГАН АЪТ ЧАРЫЖЫНЫҢ СЕЗОНУНГА ТУРАСКААТКАН АЖЫДЫЫШКЫННАРНЫҢ, РЕСПУБЛИКА ХҮНҮ, МАЛЧЫННАР НААДЫМЫНГА <p>ТУРАСКААТКАН АЪТ ЧАРЫШТАРЫНЫҢ ТИИЛЕКЧИЛЕРИ<p>1989 чылда Тыва Республиканың Наадымын катап байырлап эгелээнде, ынчан аът чарыжын Боомдан ам
ТЫВАГА ЧАҢЧЫЛ БОЛГАН АЪТ ЧАРЫЖЫНЫҢ СЕЗОНУНГА ТУРАСКААТКАН АЖЫДЫЫШКЫННАРНЫҢ, РЕСПУБЛИКА ХҮНҮ, МАЛЧЫННАР НААДЫМЫНГА
ТУРАСКААТКАН АЪТ ЧАРЫШТАРЫНЫҢ ТИИЛЕКЧИЛЕРИ
1989 чылда Тыва Республиканың Наадымын катап байырлап эгелээнде, ынчан аът чарыжын Боомдан амгы үеде Тос-Булак чоогунда амгы «Кадарчыга» тураскаал чанынга чедир чарыштырган. Аңаа Чѳѳн-Хемчик кожууннуң Ийме сумузундан Борис Серемааевич Ондарның Хүлбүс-Хүрең шолалыг, Петр Монгуштуң мунган аъды улуг чүгүрүк аъттар чарыжынга эртип келген.
* * *
Тыва Республиканың бирги Президентизи Шериг-оол Дизижикович Ооржактың шаңналы дээш 1994 чылдың республика Наадымынга Бажың-Алаак сумузундан Андрей Александрович Монгуштуң Калчан-Шилги аъды эрткеш, бир-ле дугаар «ГАЗ - 3307» маркалыг чүък сѳѳртүр автомашинаны ээзинге чаалап берген. 1995 чылда Наадымга үш дугаарында келген, а 1997 чылда бүгү Тываның малчыннар байырлалында Калчан-Шилги эрткен.
* * *
Тыва Республиканың 1994 чылда Наадымынга аныяк чүгүрүк аъттар чарыжынга Чадаана хоорайдан Вячеслав Ким-оолович Ооржактың Бора чаваазы эрткен, ээзи ынчан «Т-16» маркалыг трактор-биле шаңнаткан, а 2012 чылда болуп эрткен Республика хүнү, малчыннар Наадымынга Вячеслав Ким-ооловичиниң чарышка киириштирген Доруг чаваазы эрткеш, акша шаңналдыг болган.
* * *
Чѳѳн-Хемчик кожууннуң Теве-Хая сумузундан Шолбан Доржуевич Монгуштуң Доруг чаваазы 1995 чылда республика Наадымының чүгүрүк аъттар чарыжынга бир дугаарында маңнап келген.
* * *
Тыва Республика хүнү болгаш малчыннарның 2002, 2003, 2005, 2006, 2007 чылдарда база 2008 чылда Ѳвүр кожуунга болуп эрткен Наадымнарынга эртип турган Чыраа-Доруг аъттың ээзи Чѳѳн-Хемчик кожууннуң Баян-Тала чурттуг Семен Мижит-Доржуевич Ондар болур.
* * *
2002 чылдың республика Наадымынга Казбек деп шолалыг Баян-Таладан Доржу Мижит-Доржуевич Ондарның Доруг чаваазы чоруктуг чавааларның чарыжынга бир дугаар маңнап келген.
* * *
Чадаана хоорайдан Валерий Кысыыдакович Ондарның Калдар чаваазы 2007 чылда Республика хүнү болгаш малчыннарның Наадымынга чаваа аъттар чарыжынга эрткен.
2006-2007 чылдарда «Шеми аъды чүгүрүк, Шеми кызы чараш» деп чонда нептерээн үлегер домакты бадыткап, Юрий Эрес-оолович Ховалыгның аъды улуг чүгүрүктер аразынга эрткен. Ол-ла хүн аныяк чүгүрүктер чарыжынга Шемиден Тимур Жораевич Ховалыгның Доруг чаваа аъды эрткен.
* * *
Ѳвүрге 2008 чылда эрткен республиканың малчыннар Наадымынга Шеми чурттуг Евгений Дагбажыкович Кууларның Калчан-Доруг аъды улуг челер аъттар чарыжынга эртип каан, а 2010 чылда Тос-Булакка эрткен чарышка база катап бир дугаарында маңнап келген.
* * *
2009 чылда республика Наадымын Сүт-Хѳл кожуунга эрттирген. Чѳѳн-Хемчик кожууннуң Хайыракан сумузу чурттуг Буян Эртинеевич Монгуштуң аъды аныяк чүгүрүктер аразынга шылгараан.
* * *
Чадаана хоорайдан Вячеслав Конгарович Монгуштуң Чыраа-Доруу 2009 чылда Сүт-Хѳлге болган Наадымга болгаш ооң соонда 2010, 2011, 2012 чылдарда Тыва Республика хүнү болгаш малчыннар Наадымнарынга дѳрт удаа эртип келген.
* * *
Тыва Республиканың Чазак Даргазының шаңналы дээш бир дугаар 2012 чылда Тыва Республика хүнү болгаш малчыннарның Наадымынга тураскаадып, бедии 1 метр 50 сантиметр чедир тыва аъттарның чарыжынга Баян-Таладан Валерий Базырович Монгуштуң Кара аъды бир дугаарында маңнап келгеш, ээзинге «джип» машинаны чаалап берген. Мунукчузу Чолдуг Куулар мопед хѳлгелиг болган.
Вячеслав Монгуш, « Наадым, байырларга эрткен аъттар» Чаа Орук солуннун редакциязынын 2021 чылда чырыкче парлаткан номундан эгелерни 33 дугаар Республика чергелиг аът чарыжынга тураскаадып салдывыс.
Теги: тывага, чаңчыл, болган, аът, чарыжының, сезонунга, тураскааткан, ажыдыышкыннарның, республика, хүнү, малчыннар, наадымынга, чарыштарының, тиилекчилери, 1989, чылда, тыва, республиканың, наадымын, катап, байырлап, эгелээнде, ынчан, чарыжын, боомдан, амгы,